Mwanzo 1:11–31 — mimea, wanyama na watu
Siku za tatu hadi sita zinaonyesha maisha yakienea, na binadamu mwanamume na mwanamke kuumbwa kwa mfano wa Mungu.
Tunatoa marejeo ya aya na maelezo yetu wenyewe kwa kuheshimu hakimiliki za tafsiri za Biblia; soma aya katika Biblia yako pia.
Aya 11–13: mimea na mbegu
Maneno ya Kiebrania kwa nyasi, mimea yenye mbegu na miti ya matunda ni makundi ya uchunguzi wa kale. Min, 'kwa jinsi yake', si sawasawa na maana ya kisayansi ya aina ya kibiolojia leo.
Siku ya tatu ina tamko la wema mara mbili. Kuna maoni ya kifasihi juu ya sababu, lakini maandiko hayaelezi wazi kwa nini.
Aya 14–19: mianga ya angani
Or ni nuru, meorot ni vitu vinavyoangaza. Jua, mwezi na nyota vinawekwa kwa nyakati, majira, mchana na usiku. Si ruhusa ya kutumia nyota kutabiri maisha ya watu.
Mianga hiyo ni viumbe vya Mungu, si miungu. Neno 'akafanya' halipaswi kubadilishwa kimyakimya kuwa 'alionyesha tu kutoka mawinguni'.
Aya 20–25: viumbe hai
Nephesh hayyah maana yake kiumbe chenye uhai; hutumika pia kwa wanyama, si jina maalumu la roho isiyokufa iliyo kwa binadamu pekee. Tanninim inahusu viumbe wakubwa wa baharini bila kutaja aina moja ya kisasa.
Mungu huwabariki ndege na viumbe wa majini, kisha hutangaza wanyama wa nchi kuwa wema. Thamani yao haitokani tu na faida wanayompa mwanadamu.
Aya 26–27: mfano wa Mungu
'Na tumfanye mtu' hueleweka kwa mitazamo kadhaa, ikiwemo baraza la mbinguni na usomaji wa Kikristo katika mwanga wa Utatu. Wingi wa kiwakilishi peke yake hauwezi kuthibitisha mafundisho yote.
Tselem na demut yanahusisha mfano na kufanana. Mwanamke na mwanamume wote wana hadhi hiyo, na hata baada ya dhambi maisha ya binadamu yanaendelea kuheshimiwa kwa msingi huo (Mwanzo 9:6).
Aya 28–31: kutawala kwa uwajibikaji
Kabash na radah yanahusu mamlaka, lakini mamlaka hiyo imekabidhiwa na Mungu. Mwanzo 2:15 inaonyesha wajibu wa kutunza na kulinda, si kuharibu kila kitu. Kuzaa na kuongezeka ni baraka kwa jamii ya wanadamu, si shuruti kwa kila mtu.
Mimea hutolewa kuwa chakula, lakini aya hizi hazijibu kila swali kuhusu vifo vya wanyama kabla ya anguko. Mwishoni Mungu huona ulimwengu wote kuwa mzuri sana.
Hadhi ya binadamu na wajibu wa kuitunza dunia ni sehemu mbili za wito mmoja.
Maswali ya kutafakari
Haya ni maswali ya kutafakari; si ushuhuda binafsi uliotungwa.
01Ninawezaje kutumia mamlaka yangu bila kuharibu kile nilichokabidhiwa?
Marejeo
Marejeo yanasaidia kulinganisha maana ya Kiebrania na mitazamo tofauti; kutaja chanzo si kusema kila mtaalamu anakubaliana.
01Genesis 1 — Masoretic Hebrew text (Mechon-Mamre)02Genesis 1 — NET Bible textual and translation notes03Gordon J. Wenham, Genesis 1–15 (Word Biblical Commentary)04BibleProject — Book of Genesis